Bij elke trek komt rook diep in je longen. Daarin zitten teer, fijne deeltjes en duizenden chemische stoffen. Dat doet drie dingen met je longen.
Wat roken met je longen doet
- De schoonmaak valt stil. Je luchtwegen zijn bekleed met trilhaartjes die slijm en vuil naar boven werken. Rook verlamt en beschadigt ze, waardoor het vuil blijft liggen.
- Je luchtwegen raken ontstoken. Ze maken meer slijm aan en worden nauwer. Daar komen de rokershoest en het snel buiten adem raken vandaan.
- De longblaasjes gaan kapot. In de kleine blaasjes aan het eind van je luchtwegen komt zuurstof in je bloed. Rook breekt hun wanden af. Zo ontstaat longemfyseem, een vorm van COPD.
Teer zet zich ook vast in het longweefsel en kleurt het donker. Dat is de zwarte rokerslong die je misschien van foto's kent. De echte schade zie je niet aan de kleur: die zit in de trilhaartjes, de luchtwegen en de longblaasjes. Roken is de belangrijkste oorzaak van COPD en longkanker. Welke stoffen er in de rook zitten, lees je in wat zit er in een sigaret.
Wat herstelt als je stopt
Je longen beginnen direct op te knappen. Volgens de WHO, de NHS en de American Cancer Society gaat het ongeveer zo:
- Na 3 dagen ontspannen je luchtwegen en adem je makkelijker.
- Na 2 tot 12 weken werken je longen beter. De trap op of een stuk fietsen gaat makkelijker.
- Na 1 tot 9 maanden werken de trilhaartjes weer en nemen hoesten en kortademigheid af. In het begin hoest je vaak juist meer, omdat het opgehoopte slijm loskomt.
- Na 10 jaar is je kans op longkanker ongeveer de helft van die van iemand die blijft roken.
Wat niet terugkomt
Longblaasjes die kapot zijn, groeien niet terug. Schade door longemfyseem blijft. Toch loont stoppen ook dan: je longfunctie gaat daarna in hetzelfde tempo achteruit als bij iemand die nooit rookte, gewoon door ouder worden. Wie blijft roken, verliest elk jaar meer. Hoe eerder je stopt, hoe meer longfunctie je bewaart.
Wanneer naar de huisarts?
Ben je snel buiten adem, hoest je al lang of heb je veel slijm? Vraag je huisarts dan om een blaastest. Die meet hoe goed je longen werken en of je COPD hebt. Ga meteen als je bloed ophoest, pijn op de borst hebt, steeds kortademiger wordt of zonder reden afvalt.
Hoest je juist meer sinds je gestopt bent? Dat is meestal een goed teken: lees hoesten na stoppen met roken. Wat er verder in je lichaam verandert, van 20 minuten tot 15 jaar, staat in wat er gebeurt na je laatste sigaret.