Eén sigaret gerookt na het stoppen: hoe voorkom je een terugval?

Een uitglijder is nog geen terugval. Wat er in je hoofd gebeurt na die ene sigaret, en hoe je weer op koers komt.

Twee gevouwen handen met de vingers in elkaar, tegen een donkere achtergrond

Je was twee weken gestopt. Toen kwam dat feestje, of die slechte dag, en rookte je er een. Veel mensen denken dan: "Zie je wel, ik kan het niet." En ze roken weer een pakje per dag. Dat hoeft niet.

Kan één sigaret kwaad?

Voor je lichaam is één losse sigaret geen ramp. Maar weinig roken is niet hetzelfde als veilig roken: een analyse in de BMJ liet zien dat wie elke dag één sigaret rookt, al een derde tot de helft van het extra risico op hart- en vaatziekten heeft van iemand die er twintig rookt.

Het grootste risico zit in je stoppoging. Eén sigaret maakt de trek weer wakker, en uit onderzoek blijkt dat wie in de eerste weken na de stopdatum weer rookt, een half jaar later veel vaker opnieuw roker is. Het idee "eentje kan wel" is dus de valkuil, niet die ene sigaret zelf.

Uitglijder versus terugval

In de verslavingspsychologie maken we onderscheid tussen een uitglijder (één of een paar sigaretten) en een terugval (weer structureel roken). Een uitglijder is een moment. Wat je daarna doet, bepaalt of het een terugval wordt.

Het "nu is het toch al verpest"-effect

Psycholoog Alan Marlatt beschreef dit als het abstinence violation effect: na een uitglijder voel je schuld en schaamte, en denk je dat het toch al mislukt is. Dat gevoel maakt de volgende sigaret waarschijnlijker. Wie de uitglijder ziet als leermoment in plaats van als bewijs van falen, valt minder vaak volledig terug.

Wat doe je na een uitglijder?

  1. Stop direct weer. Gooi de rest weg. Rook niet "de laatste van het pakje".
  2. Zoek de trigger. Waar was je, met wie, wat voelde je?
  3. Maak een plan voor de volgende keer dat die situatie zich voordoet.
  4. Praat erover met iemand die je steunt, of met je begeleider.

Weer begonnen na een ingrijpende gebeurtenis

Een overlijden, een scheiding, ontslag of een ziekte in de familie: veel mensen die jaren rookvrij waren, pakken juist dan weer een sigaret. Dat is begrijpelijk. Je zocht iets wat je oude manier van omgaan met spanning was.

Toch kalmeert de sigaret je niet echt. Hij haalt vooral de onrust weg die het gebrek aan nicotine zelf veroorzaakt. Hoe dat werkt, lees je in roken en stress: kalmeert een sigaret echt?

Wacht niet tot alles weer rustig is om opnieuw te stoppen. Dat moment komt zelden vanzelf. Wat je de vorige keer leerde, neem je mee: je weet al hoe de eerste weken voelen en wat je hielp. De meeste mensen die blijvend gestopt zijn, hadden daar meer dan één poging voor nodig. Wanneer het weer lichter wordt, lees je in wanneer wordt stoppen met roken makkelijker.

Bij Rookvrij Shift houden we met ROM-nazorg bij hoe het gaat, zodat we een stijgend risico eerder zien. En val je binnen twaalf maanden toch terug, dan krijg je een herhaalsessie gratis.

Bronnen

  • Marlatt G.A., Gordon J.R. (1985). Relapse Prevention. Guilford Press.
  • Hendershot C.S. e.a. (2011). Relapse prevention for addictive behaviors. Substance Abuse Treatment, Prevention, and Policy.
  • Hackshaw A. e.a. (2018). Low cigarette consumption and risk of coronary heart disease and stroke. BMJ, 360:j5855.
  • Kenford S.L. e.a. (1994). Predicting smoking cessation: who will quit with and without the nicotine patch. JAMA, 271(8):589-594.

Dit artikel is algemene informatie en geen medisch advies. Overleg bij twijfel met je huisarts.

Stoppen hoef je niet alleen uit te zoeken.

In een gratis intake van 30 tot 45 minuten breng je met Victor jouw rookpatroon in kaart en ervaar je een korte hypnose. Zonder verplichting, online of in de praktijk.